Vijest o prisustvu ruskih vojnih specijalnih snaga na teritoriji Norveške (na njenom kopnenom dijelu i na arhipelagu Svalbard) objavljena je 27. septembra na norveškom portalu AldriMer.

Pozivajući se na nezavisne i obavještajne izvore (dobijene izviđanjem američkih aviona U-25 i RC-135V), portal je naveo da je cilj ruskog upada sakupljanje podataka o ključnim objektima i terenu. Istog dana je ruska ambasada u Norveškoj objavila demanti, ocijenjujući vijest kao provokaciju.

Skrinšot demantija ruske ambasade

Portparolka ruskog Ministarstva spoljnih poslova, Marija Zaharova, je nekoliko dana kasnije odbacila navode norveškog portala, izjavljujući da se radi o rusofobiji i antiruskom lobiju u Norveškoj, koji ima za cilj predstavljanje Rusije kao neprijatelja. Vlada u Oslu i guverner Svalbarda se nisu oglašavali, iako su prema izvoru portala AldriMer upoznati sa pristustvom ruskih specijalnih snaga na njihovoj teritoriji.

Šta kažu društvene mreže?

Istraživanje ruske Novaya Gazeta (Новая газета)  od 1. oktobra pokazuje nešto drugačiju sliku. Istražujući Instagram, portal je došao do dokaza da je Kadirov Leteći odred periodično bio prisutan na teritoriji Norveške od 2016. godine.

Tako je 2. marta 2018. na profilu @bes__600, objavljena fotografija na kojoj su 10 lica u vojnim uniformama ispred aerodroma u Groznom. Komentari ispod fotografije su otkrili da je jedan dio njihove grupe bio u Norveškoj poslom.

Mjesec dana ranije, u februaru iste godine, na profilu @akhaev_07_95 objavljena je fotografija još jednog pripadnika Letećeg odreda. U pozadini fotografije se jasno vidi cistijerna sa natpisom Svalbard lufthavn, odnosno aerodrom Svalbard.

Dvadesetog januara 2019. godine, isti korisnik je na svom profilu objavio fotografiju sa puškom i lokacijom – Longjirbajen, grad na arhipelagu Svalbard.

Po ugovoru iz Svalbarda, potpisanog 1920. godine, arhipelag je ne samo demilitarizovan, već je u potpunosti pod jurisdikcijom kraljevine Novreške.

Do 3. oktobra ove godine oba profila su bila aktivna i otvorena. Prvo je uslijedilo brisanje fotografija koje su dospjele u medije, a potom je nalog @akhaev_07_95 uklonjen u potpunosti, dok je nalog @bes__600 sada zaključan.

Ranijim uvidom u njihove profile, mogle su se vidjeti zajedničke fotografije oba korisnika, kao i  aktivnosti u okviru Ruskog univerziteta specijalnih jedinica (Российский Университет Спецназа). Univerzitet koji se nalazi u Čečeniji (pod ličnim nadzorom Kadirova) između ostalog obučava pripadnike Nacionalne garde Rusije.

Slučajnost ili podudarnost?

Slična situacija se desila i 2014. godine kada je Rusija na sve načine pokušavala da sakrije svoju umiješanost i podršku proruskim separatističkim snagama u istočnoj Ukrajini. Uprkos tvrdnjama Putina i drugih zvaničnika da ruski vojnici nikada nisu kročili na ukrajinsko tlo, aktivnosti vojnika na društvenim mrežama (među kojima je bio najpoznatiji slučaj Aleksandra Sotkina) su pokazale suprotno. Stoga je Duma ove godine usvojila odluku kojom je zabranjeno vojnicima da koriste telefone dok su na dužnosti, odnosno u misijama.

Kom’ izvoru vjerovati? Čini se ipak, da se zaključak nameće sam po sebi.